Stacks Image 14076
Stacks Image 6424
Stacks Image 35043
Kunstpraten: Pierre Janssen of Mertabi?

Voor kunsthistorici speelt taal een belangrijke rol. Simpel gezegd: ze maken een praatje bij een plaatje. Sinds Pierre Janssen is ‘tv-kunstpraten’, een term die Hans Hartogh den Jager in de NRC van 6 april 2017 gebruikte, populair geworden. Volgens Henk van Os, voormalig directeur van het Rijksmuseum en op televisie een opvolger van Janssen, kun je alles op een eenvoudige manier uitleggen. Effect van zijn programma was dat het Rijksmuseum aanmerkelijk meer Nederlandse bezoekers trok. Wim Pijbes, eveneens voormalig directeur van het Rijksmuseum, treedt in de voetsporen van zijn illustere voorgangers en verschijnt regelmatig op televisie. Niet alleen in kunstprogramma's, maar hij schuift ook aan bij populaire talkshows bij de publieke en commerciële zenders. Taco Dibbits, sinds 2016 directeur van het Rijksmuseum, verschijnt ook regelmatig op de buis en geeft uitleg over serieuze kunstzaken. Maar hij vertelt samen met Mertabi net zo bevlogen over de ‘snapguide’. Praten over kunst is niet meer voorbehouden aan kunsthistorici: schrijvers, dichters of kunstenaars maken kunstprogramma's om de kloof tussen 'high and low art' te dichten.

Maar hoe maak je bijvoorbeeld één van de grootste meesterwerken van de Europese kunst, ‘het nationale hoofdaltaarstuk van Nederland’, ‘het dikste schilderij van de eindbaas’, voor alle leeftijdsgroepen interessant? Heeft u al in de gaten over welk werk het gaat? De Nachtwacht van Rembrandt! Één van de grootste trekpleisters van Amsterdam en het Rijksmuseum. Volgens Taco Dibbits moet elk kind in Nederland één keer De Nachtwacht hebben gezien.

De vraag is echter: hoe maak je het deftige Rijksmuseum aantrekkelijk voor jongeren? De taal van kunsthistorici is voor kinderen saai. Volgens Dibbits willen jongeren niet naar ‘een man in pak’ luisteren. Daarom schakelde het Rijksmuseum een aantal bekende jeugdhelden, vloggers en ‘influencers’ in. Zij maakten een ‘snapguide’ voor de jeugd. Nu kunnen de jongeren op hun smartphone de snapguide downloaden en kiezen met welke held zij door het museum willen lopen. Zo behandelt gids Mertabi ‘Mo’ (24 jaar) het thema ‘Macht en rijkdom in de Gouden Eeuw’ met ‘De Nachtwacht van de Eindbaas’.

Na een rondleiding worden de jongeren uitgedaagd zelf ‘snaps’ en ‘challenges te doen, wat een interactief leerproces stimuleert. De gids is een combinatie van kijken via de smartphone en luisteren naar de informatie in de taal van de 21ste eeuw’, wat voor jongeren vertrouwder klinkt dan het verhaal van een man in pak.

Voor Kunst in Zicht blijft 'kunstpraten' steeds een wezenlijk onderdeel van onze activiteiten. Wij hebben weer een interessant programma voor u samengesteld in de voor u en ons vertrouwde taal. Onze sprekers zijn uw ‘gids’, of zo u wilt ‘influencer’. Niet via uw smartphone. En u krijgt ook geen ‘challenges’ aan het eind, maar misschien wel een blijvende herinnering aan een mooie avond, wandeling of excursie.


Anna Keller
Carolien ten Bruggencate
juli 2017